Milletlerarası Hukuk Perspektifinden, BM Güvenlik Konseyi’nin Yapısı
Satuk Buğrahan MİRZABEY

Milletlerarası Hukuk Perspektifinden, BM Güvenlik Konseyi’nin Yapısı

Bu içerik 4052 kez okundu.

Milletlerarası hukuk, uluslararası oluşumlarda; üye ülkelerin hukuki ve siyasi açıdan eşitliğini ve ortak iradelerini esas alır. Bu anlayış ilk olarak 1648’de imzalanan Vestfalya Antlaşması’nın; devletlerin içişlerine karışılamayacağı, devletlerin siyasi geleceklerini kendilerinin belirleyeceği, devletlerin egemenliği ve devletler arasında yasal eşitliğin sağlanmasını içeren maddelerinde kendisini göstermiştir.

 

Milletlerarası hukukta, devletler arası egemen eşitlik ilkesi tüm dünya tarafından kabul edilmiş olmasına rağmen, Birleşmiş Milletler’in günümüzdeki yapısı sebebiyle kriz bölgelerinde yetersiz kalması, teşkilatın yapısına yönelik eleştirilerin artmasına sebep oldu.

19 Ekim 1945’te; küresel ölçekte yeni bir savaşın önlenmesi, dünya barışının daha sağlam bir zemin üzerinde uluslararası işbirliği ile korunması amacıyla kurulan teşkilatın, kuruluş amaçlarının icrasında yetersiz kaldığı görülmekte.

 

 

24 Ekim 1945’te yürürlüğe giren Birleşmiş Milletler Antlaşması ile Birleşmiş Milletler organları;

 

Genel Kurul,

Güvenlik Konseyi,

Ekonomik ve Sosyal Konsey,

Vesayet Konseyi,

Uluslararası Adalet Divanı,

Genel Sekreterlik olarak belirlenmiştir.

 

Birleşmiş Milletler Antlaşması, küresel ölçekte barışın sağlanması ve uluslararası güvenliğin tesis edilmesinden Güvenlik Konseyi’ni sorumlu tutmuştur.

 

Konsey; Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından belirlenen 10 ülke ve 5 daimi üye ülkeden oluşuyor. Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın 25. maddesinde belirtildiği üzere, Birleşmiş Milletler’e üye ülkelerin, BM Güvenlik Konseyi’nin kararlarını kabul etmesi ve uygulaması gerekiyor.

 

*

 

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin yapısına ilişkin eleştiriler;

 

BM Güvenlik Konseyi’nin yapısında beş daimi üye ülkenin (ABD, Çin, Fransa, İngiltere, Rusya) olması,

 

Karar mekanizmasında beş daimi üye ülkenin oyu ile birlikte toplamda dokuz ülkenin olumlu oyuna ihtiyaç duyulması,

 

Daimi üye beş ülkenin, veto yetkisinin bulunması şeklinde üç madde de özetlenebilir.

 

 

BM Güvenlik Konseyi’nin Beş Daimi üyesi ABD, Çin, Fransa, İngiltere ve Rusya arasındaki ekonomik, siyasi ve askeri güç dengelerini incelediğimizde;

 

Birleşik Krallık ve ABD arasında günümüzde özellikle Yeni İpek Yolu projesiyle su yüzüne çıkan ekostratejik çatışmayı,

 

ABD ile Rusya’nın 1947’de başlayıp 1990’lara kadar devam eden Soğuk Savaşı’nı,

 

ABD ile Çin arasındaki ekonomi savaşını,

 

Fransa ve İngiltere’nin siyasi ve ekonomik açıdan birbirlerine zıt hedeflerini rahatlıkla görebiliriz.

 

*

 

Milletlerarası hukukta, egemen eşit devlet prensibinin kabul edilmiş olması ve BM’ye 193 ülkenin üye olmasına rağmen, dünya barışının ve uluslararası güvenliğin sağlanmasında Birleşmiş Milletler’in en önemli organı olan Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üye ülkenin kontrolünde olması; 1945’te kurulan teşkilatın, günümüz dünyasının şartlarına uyum sağlayabilecek bir yapısal reforma ihtiyaç duyduğunu gösteriyor.

 

2. Dünya Savaşı’nın bitiminden günümüze kadar ki süreçte; siyasi, askeri ve ekonomik alanda dünyada pek çok değişim olmasına rağmen, Birleşmiş Milletler’in yapısı değişmemiş ve bu sebeple BM Güvenlik Konseyi, günümüz dünyasının güvenlik sorununun çözümünde yetersiz kalmıştır. Konseyde, birbirleriyle çatışan beş daimi üye ülkenin, dünya barışını sağlayamadığı açıkça görülüyor.

 

Çok kutuplu yeni dünya düzeninde, küresel ölçekli barış ve uluslararası güvenliğin tesisi; Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, milletlerarası hukukun gerektirdiği egemen eşit devlet prensibine ve günümüz şartlarına uygun şekilde reforme edilmesiyle mümkündür.  

 

Haftaya görüşmek dileğiyle…

 

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
Engin şafak     2018-08-08 Evrensel mesajları içermeyen bu duyarlıktan mahrum olanlar insanlık onurunu , erdemini adalet duygusunu asla temsil edemeyecekleri gibi yerine de getiremezler.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
TRAKYA BİRLİK GALİP GELDİ
TRAKYA BİRLİK GALİP GELDİ
9 kişi cenaze töreninde yedikleri yemekten öldü
9 kişi cenaze töreninde yedikleri yemekten öldü