İspanya Anayasası Üzerine İncelemeler - 1
Satuk Buğrahan MİRZABEY

İspanya Anayasası Üzerine İncelemeler - 1

Bu içerik 1568 kez okundu.

Bu yazı dizisinde; 1978 yılında yürürlüğe giren İspanya Anayasası’nı inceledim.

İspanya Kralı I. Juan Carlos’un onayıyla yürürlüğe giren İspanya Anayasası, hukuk çevrelerince tartışılan pek çok maddeyi bünyesinde barındırıyor.

Bireysel ve kamusal özgürlüklerin belirtilmesiyle devletin kendisini sınırlandırdığı anayasalar; normlar hiyerarşisinde en üst sırada yer alması ve vatandaşlara yüklediği hak ve ödevler sebebiyle önem arz ediyor. Demokratik yaşamın güvencesi olan anayasalar, İspanya Anayasası’nın giriş kısmında da ifade edildiği üzere; demokratik ve ileri bir toplum oluşturmayı amaçlar, kültürel ve ekonomik gelişmeyi hedefler.

 

Kuvvetler Ayrılığı

 

Kuvvetler ayrılığı ilkesi, Locke tarafından, yasama ve yürütme erklerinin birbirinden ayrılması olarak açıklanmıştır. Bu ilke daha sonra Montesquieu tarafından yasama, yürütme ve yargı erklerinin birbirinden ayrılması şeklinde güncellenmiştir. Theresa May’in istifasının ardından İngiltere Başbakanı olan Boris Johnson’ın desteğiyle ivme kazanan Brexit sürecinde, Kraliçe 2. Elizabeth’in İngiltere Parlamentosu’nu askıya almasının ardından tekrar gündeme gelen kuvvetler ayrılığı ilkesi, İspanya’da da tartışılıyor. Bu yazımda gerek kuvvetler ayrılığı gerekse özgürlükler bağlamında; Katalonya Özerk Eyaleti’nde 1 Ekim 2017’de yapılan referandum ve referandum sonrasında yaşananlar sebebiyle hukuk çevrelerince tartışılan İspanya Anayasası’nı inceledim.

 

İspanya Anayasası’nın 1. Maddesi: İspanyol Devleti’nin Siyasi Şekli Parlamenter Monarşidir.

 

İspanya Anayasası’nın 1. Maddesi'nin 3. Fıkrası'nda belirtilen parlamenter monarşi aslında tartışmaların başlangıç noktası. Aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen “Ulusal egemenlik, devletin gücünü aldığı İspanya halkınındır” ifadesinden hemen sonra belirtilen bu husus, söz konusu madde de ve yazımın devamında belirttiğim maddelerde de görülen tezatlıkların ilki.

 

İspanya Anayasası’nın 16. Maddesi’nin 3. Fıkrası’nda Belirtilen Katolik Kilisesi İbaresi

 

Fikir ve İnanç Özgürlüğü başlığı altındaki 16. maddede İspanya Devleti’nin dininin olmadığı, kişilerin ve toplulukların fikir, din ve ibadet özgürlüklerinin devlet tarafından güvence altına alındığı ifade edilmiş. Ancak, 3. fıkranın sonundaki cümlede geçen “Katolik Kilisesi ve diğer mezheplerle uygun işbirliği” ifadesini incelediğimizde; İspanya’da her ne kadar nüfusun %72’ye yakın bir kısmı Katoliklik inancını benimsemiş olsa da, söz konusu maddenin içerisinde modern hukukta eşine az rastlanır şekilde mezhep ismi geçmesi de, tartışmaya açık bir husus.

 

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 24. Maddesi’nde herkesin vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyetine sahip olduğu ifade edilmiş ancak ayrımcılığa yol açabilecek veya ayrımcılık olarak yorumlanabilecek şekilde mezhep ismi kullanılmamıştır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’ndaki pozitif ayrımcılık; çocukları, engellileri, kadınları ve yaşlıları kapsıyor.

 

Bir diğer ilginç madde “Kralın kişiliği dokunulmazdır ve hesap sorulamaz” şeklindeki ibarenin içerisinde bulunduğu 3. fıkra ile sonlanan 56. madde.

İspanya Anayasası’nın 56. maddesi ile 65. maddeleri arasında ifade edilen; krallık, kralın görev ve yetkileri, kralın vasisi, kraliçe, naiplik, Asturias Prensliği ve kraliyet ailesine ilişkin maddeler birbirinden ilginç tezatlıkları bünyesinde barındırıyor. Ulusal egemenliğin devletin gücünü aldığı İspanya halkına ait olduğunun ifade edildiği ayrıca içerisinde monarşiden bahsedilen 1. maddenin ardından… Kralın görev ve yetkilerinin sayıldığı diğer maddelere gelince…

56. maddede kralın görev ve yetkileri ile dokunulmazlığı ifade ediliyor.  

 

İspanya Anayasası’nın 56. Maddesi

Kral

 

1- Kral devletin başı, birliğinin ve bekasının sembolüdür. Kurumların işlevlerini yapabilmeleri için dengeyi sağlar. Uluslararası alanda, özellikle ortak tarihi geçmişi olan toplulukların yaşadığı ülkelerde, İspanya Devleti’ni en üst düzeyde temsil eder. İspanya Anayasası’nın ve kanunlarının kendisine verdiği görevleri yerine getirir.

 

2- Unvanı İspanya Kralı’dır ve taca ilişkin diğer unvanları da kullanabilir.

 

3- Kralın kişiliği dokunulmazdır ve hesap sorulamaz. Filleri 64. maddede ifade edildiği üzere ikinci onay gerektirir.

*

Yazı dizisi devam edecek. Bir sonraki yazıda görüşmek dileğiyle…

 

DİĞER YAZILAR
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Erdoğan'ın masasındaki ankete göre kararsızlar seçimin kaderini belirleyecek
Erdoğan'ın masasındaki ankete göre kararsızlar seçimin kaderini belirleyecek
1 Ocak'tan itibaren Yeni Türk Lirası banknotlarının değeri kalmayacak
1 Ocak'tan itibaren Yeni Türk Lirası banknotlarının değeri kalmayacak