İspanya Anayasası Üzerine İncelemeler - 3
Satuk Buğrahan MİRZABEY

İspanya Anayasası Üzerine İncelemeler - 3

Bu içerik 889 kez okundu.

Yazı dizisinin ikinci bölümünde İspanya Anayasası’nın 57. 58. 59. 60. 61. 62. 63. 64. ve 65. maddelerini incelemiştim. Üçüncü bölüme; bir önceki bölümde konu bütünlüğünü koruma maksadıyla yazıma almadığım, İspanya Anayasası’nda Hakların ve Özgürlüklerin Askıya Alınması başlığı altında yer alan 55. madde ile başlıyorum.

 

İspanya Anayasası’nın 55. Maddesi, hukuk çevrelerince tartışılan maddelerden biri. Söz konusu madde de, olağanüstü hal veya sıkıyönetim ilanıyla askıya alınacak haklar sıralanıyor.

İspanya Anayasası’nın 55. Maddesi’nin 1. Fıkrası’nda ifade edilen, günümüz anayasalarında eşine az rastlanır bir şekilde, olağanüstü hal veya sıkıyönetim ilanıyla askıya alınabilen haklar;

 

1- 72 saatlik tutukluluk süresi (17. md. 2. fıkra),

2- 72 saatlik tutukluluk süresinin sonunda kişinin adli makamlara teslimi (17. md. 2. fıkra),

3- Kendisinin anlayabileceği şekilde hakları ve tutuklanma nedeninin bildirilmesi (17. md. 3. fıkra),

4- İfade vermeye zorlanmaması (17. md. 3. fıkra),

5- 17. maddenin 3. fıkrasındaki ifadeyle poliste ve mahkemede avukat yardımı (17. md. 3. fıkra),

6- Konut dokunulmazlığı (18. md. 2. fıkra),

7- Haberleşmenin gizliliği (18. md. 3. fıkra),

8- Serbestçe ikamet ve seyahat özgürlüğü (19. md.),

9- İspanya’ya serbestçe giriş çıkış yapabilme hakkı (19. md.),

10- Düşünceleri, fikirleri ve görüşleri, söz yazı veya başka herhangi bir iletişim aracıyla, serbestçe ifade etme ve yayma hakkı (20. md. 1. fıkra, a bendi),

11- Her türlü yayım aracıyla serbestçe haberleşme veya doğru bilgi edinme hakkı (20. md. 1. fıkra, d bendi),

12- Yayım veya kayıtlara, herhangi bir başka medyaya yalnızca mahkeme kararıyla el konulabilmesi (20. md. 5. fıkra),

13- Halka açık yerlerde toplantılar yapılabilmesi (21. md. 2. fıkra),

14- Grev yapma hakkı (28. md. 2. fıkra),

15- İşçi ve işverenlerin toplu iş uyuşmazlığı önlemlerine başvurma hakları (37. md. 2. fıkra) olacak şekilde, 15 madde olarak sıralayabiliriz.

 

55. maddenin 2. fıkrasında ise; bir kuruluş kanunu ile bireysel temelde mahkemelerin ve parlamento denetim mekanizmasının katılımıyla, silahlı çetelerin ve terörist grupların faaliyetleriyle ilgisi olan kişilere ilişkin olarak, 17’nci maddenin ikinci fıkrası ve 18’inci maddenin iki ve üçüncü fıkralarında tanınan hakların askıya alınacağı şekil ve koşulların belirlenebileceği ifade edilmiştir.

 

İspanya Anayasası’nın 55. Maddesi

 

1. Fıkra: Anayasada belirtilen koşullara göre, olağanüstü hal veya sıkıyönetim (sıkıyönetim kanunu) ilan edildiğinde, 17 ve 18’inci maddelerin iki ve üçüncü fıkraları, 19’uncu madde ve 20’nci maddenin birinci fıkrasının a) ve d) bentleri ve 5’inci madde, 21 ve 28’inci maddelerin ikinci fıkrası ve 37’nci maddenin ikinci fıkrası uyarınca askıya alınabilir. Olağanüstü hal ilan edilmesi durumunda, 17’nci maddenin üçüncü fıkrası yukarıda anılan hükümlerin dışında bırakılır.

2. Fıkra: Bir kuruluş kanunu, bireysel temelde ve mahkemelerin ve Parlamento denetiminin katılımıyla, silahlı çeteler ve terörist grupların faaliyetleriyle ilgisi olan belirli kişilere ilişkin olarak 17’nci maddenin ikinci fıkrası ve 18’inci maddenin iki ve üçüncü fıkralarda tanınan hakların askıya alınacağı şekil ve koşulları belirleyebilir. Yukarıda anılan kuruluş kanununda tanınan yetkilerin haksız ve kötüye kullanımı, kanunun tanıdığı hak ve özgürlüklerin ihlali nedeniyle cezai yükümlülük doğurur.

*

Hakların ve Özgürlüklerin Askıya Alınması başlığı altında yer alan İspanya Anayasası’nın 55. Maddesi’ni inceledikten sonra 3. Kısım - Cortes Generales (Parlamento) başlığı altındaki 66. maddeye geçiyorum.

 

Cortes Generales

Meclisler

 

66. Madde: Cortes Generales, Yasama Yetkisi ve Hükümetin Denetimi

 

1. Fıkra: Parlamento İspanyol halkını temsil eder, Kongre ve Senato’dan oluşur.

2. Fıkra: Parlamento devletin yasama yetkisini kullanır. Bütçeyi onaylar. Hükümetin icraatlarını denetler ve İspanya Anayasası’nın kendisine verdiği diğer tüm görevleri üstlenir.

3. Fıkra: Parlamento dokunulmazdır.

*

67. madde, içerisinde; iki meclise eş zamanlı üyeliğin ve yine eş zamanlı olarak mecliste özerk toplulukların temsilciliğinin ve milletvekilliğinin yürütülemeyeceğine dair yasakları barındırıyor.

 

67. Madde: Parlamento Vekaleti

 

1. Fıkra: Kimse aynı zamanda her iki meclisin üyesi olamaz veya aynı zamanda mecliste bir özerk topluluğun temsilcisi ve milletvekili olamaz.

2. Fıkra: Parlamento üyeleri zorunlu emirle bağlanamaz.

3. Fıkra: Parlamento üyelerinin kanuni biçimde yapılmayan toplantıları meclisler için bağlayıcı değildir. Üyeler bu toplantılarda görev üstlenemez, görevlerinden kaynaklanan ayrıcalıklardan yararlanamaz.

*

İspanya Anayasası’nın 68. ve 69. maddelerinde;

  • Yasama erkinin oluşumu,

 

  • Seçim sistemi,

 

  • Şehirlere göre temsile ilişkin fıkralar,

 

  • Kongre’nin ve Senato’nun oluşumları,

 

  • Kongre ve Senato’da iller ve adaların temsiline ilişkin hususlar,

 

  • Özerk toplulukların Senato’da temsiline ilişkin hususlar yer alıyor.

 

68. Madde: Milletvekili Meclisi ve Seçim Sistemi, Dört Yıllık Yasama

 

1. Fıkra: Milletvekili Meclisi, kanunlarla belirlenmiş koşullarda; genel, serbest, eşit, doğrudan ve gizli oylamayla seçilmiş en az üç yüz ve en fazla dört yüz vekilden oluşur.

2. Fıkra: Seçim çevresi ildir. Ceuta ve Melilla şehirleri birer vekille temsil edilir. Toplam Milletvekili sayısı, kanuna göre, her seçim çevresine asgari bir başlangıç temsilcisi verildikten sonra kalanı nüfusa oranlanarak dağıtılır.

3. Fıkra: Her seçim çevresinde seçimler nispi temsil usulüne göre yapılır.

4. Fıkra: Kongre dört yıllığına seçilir. Milletvekillerinin görev süresi seçilmelerinden veya Meclisin feshedildiği günden itibaren dört yıl sonra sona erer.

5. Fıkra: Siyasi haklarını tam olarak kullanmaya hak kazanan tüm İspanyollar seçme ve seçilme hakkına sahiptir. Kanun İspanya toprakları dışında bulunan İspanyolların oy verme hakkını tanır ve devlet oy vermelerini kolaylaştırır.

6. Fıkra: Seçimler bir önceki görev döneminin sona ermesinden itibaren otuz ve altmış gün sonra yapılır. Bu şekilde seçilen Meclis seçimlerin yapılmasından yirmi beş gün sonra toplanmalıdır.

 

69. Madde: Senato ve Bölgesel Temsil Meclisi, Dört Yıllık Yasama

 

1. Fıkra: Senato, bölgesel temsil Meclisidir.

2. Fıkra: Her ilde, kuruluş kanununun belirlediği koşullara göre, buradaki seçmenlerin genel, serbest, eşit, doğrudan ve gizli oylarıyla dört senatör seçilir.

3. Fıkra: Ada illerde, Cabildo veya Ada Konseyi olan her ada veya adalar grubu, senatör seçimi için bir seçim çevresi oluşturur. Büyük adalar (Gran Canaria, Mallorca ve Tenerife) için üçer senatör ve aşağıdaki her ada veya adalar grubu için birer senatör seçilir:

Ibiza - Formentera, Menorca, Fuerteventura, Gomera, Hierro, Lanzarote ve La Palma.

4. Fıkra: Ceuta ve Melilla şehirlerinin her biri iki senatör seçer.

5. Fıkra: Özerk topluluklar, ayrıca, ilgili topraklarda yaşayan her bir milyon kişi için bir senatör ve artı bir senatör adayı gösterirler. Aday gösterme Yasama Meclisi'nin görevidir. Yokluğunda ise, her durumda yeterli nispi temsili güvence altına alan statülerin hükümlerine göre, özerk topluluğun en yüksek organına düşer.

6. Fıkra: Senato dört yıllığına seçilir. Senatörlerin görev süresi seçilmelerinden veya meclisin feshedildiği günden itibaren dört yıl sonra sona erer.

*

İspanya Anayasası’nın 86. Maddesi’nde hükümete, olağanüstü durumlarda ve acil ihtiyaç halinde, kanun hükmünde kararname çıkartarak geçici önlemler alma yetkisi veriliyor.

 

86. Madde: Kanunlar ve Geçerlilikleri

 

1. Fıkra: Olağanüstü durumlarda ve acil ihtiyaç halinde hükümet; temel devlet kurumlarının yönetimini, 1. Başlık altında bulunan hakları, görevleri ve özgürlükleri, özerk toplulukların sistemlerini veya Genel Seçim Kanunu’nu etkilemeyecek olan, kanun hükmünde kararname biçiminde geçici önlemler alabilir.

2. Fıkra: Kanun hükmünde kararnameler, halihazırda oturum halinde değilse bile toplantıya çağrılarak, derhal Kongre’ye sunulur. Bu kararnameler, yayımlanmalarından itibaren otuz gün içinde bütün olarak görüşülmeli ve oylanmalıdırlar. Kongre, belirtilen süre içinde, bu amaçla içtüzük hükümlerince belirlenen özel özet usulüyle, onaylanması lehine veya iptali yönünde iradesini açıkça beyan etmelidir.

3. Fıkra: Yukarıda belirtilen fıkrada belirlenen süre içinde, bu kararnamelerin Parlamento tarafından kabulü, acil durum usulüyle, hükümetin kanun tasarılarının kabulüyle aynı olabilir.

*

Bir sonraki yazıda görüşmek dileğiyle…

 

 

 

DİĞER YAZILAR
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Hakan Çalhanoğlu'ndan Alman basınına asker selamı açıklaması
Hakan Çalhanoğlu'ndan Alman basınına asker selamı açıklaması
Enerji Kimlik Belgesi almak artık zorunlu
Enerji Kimlik Belgesi almak artık zorunlu